Jeugdwerk voor alleman

De Jeugddienst ontwikkelde deze praktische webpagina waar jeugdbewegingen tips vinden. Ze kunnen deze tips gebruiken als inspiratiebron of in hun dagelijkse werking. 

1 aanspreekfiguur 

Alles begint met vertrouwen. En een aanspreekfiguur is het vertrouwde gezicht van de jeugdbeweging. Iedere ouder kent deze persoon en de drempel om deze leid(st)er aan te spreken, is klein. 

Het spreekt voor zich dat de keuze van de aanspreekfiguur belangrijk is. Een aanspreekfiguur heeft verschillende talenten. 

• Maturiteit uitstralen. Want niet iedereen komt even sterk over bij ouders. Idealiter heeft een aanspreekfiguur ervaring als leider. 
• Sociaal zijn. En over de durf beschikken om naar nieuwe ouders toe te stappen. 
• Empathie hebben. Ongemak of onzekerheid aanvoelen is van belang, ook al wordt die nog niet uitgesproken. 

Als een jeugdbeweging een volwassen begeleider heeft, kan die persoon de geknipte aanspreekfiguur zijn. 

Duidelijke communicatie

Communicatie is moeilijk, maar noodzakelijk. Dit loopt via verschillende kanalen zoals persoonlijk contact, telefoon, mail, website of Facebook. 

Warm onthaal

Een eerste indruk is heel belangrijk. Geef nieuwe leden en hun ouders het gevoel dat ze welkom zijn. Het eerste contact aan de poort en eventueel nadien een huisbezoek moet hen een veilig gevoel geven. Geef ook een duidelijk beeld van de jeugdbeweging en hoe het werkt. Dan is de kans groter dat het kind zich inschrijft en blijft komen. 

Vertrouwensband opbouwen

Na een warm onthaal is het belangrijk om de beginnende vertrouwensband te onderhouden en te versterken. Er zijn verschillende manieren om dit te doen:

• Sta open voor vragen over de werking en zet in op persoonlijk contact.
• Denk na over veilige werkingen waar je niemand verplicht om iets te doen. 
• Probeer zo goed mogelijk om te gaan met ‘moeilijk gedrag’ en vraag hulp als dat nodig is.
• Werk aan een sterk oudernetwerk die mee ondersteunen en een goede mond-aan-mondreclame zijn. 

Maak je bekend

Wil je als jeugdbeweging een weerspiegeling van de buurt vormen? Dan is bekendheid in die buurt belangrijk. Helaas is dit niet zo makkelijk en het neemt veel tijd in. Zorg ervoor dat je begrippen als ‘jeugdbeweging’ en ‘vrije tijd’ uitlegt aan andere culturen. Voor hen kan het iets nieuws zijn. 

Werk samen

Door samen te werken en in dialoog te gaan met andere partners, bereik je veel meer. Dit zorgt ook voor mond-aan-mondreclame. En dus voor meer bekendheid. Let er ook op dat er geen vooroordelen tussen verschillende doelgroepen zijn. Iedere groep moet gelijkwaardig zijn.

Wij stelden al enkele tips op om een goede samenwerking op te zetten. Download ze onderaan.

Gebruik interessante partners 

De Jeugddienst is het centraal aanspreekpunt voor de Mechelse jeugdverenigingen. Dankzij ‘Jeugdwerk voor Alleman’ zijn er in Mechelen verschillende jeugdorganisaties met de juiste expertise. Heb je toch nog een andere vraag? Contacteer dan de Jeugddienst via 015 29 78 95 of via jeugddienst@mechelen.be. Zij sturen je graag door naar de juiste instantie. 

Chirojeugd Vlaanderen 

De koepel Chirojeugd Vlaanderen ontwikkelde al veel materiaal rond diversiteit. Ze staan je ook bij als dat nodig is. De koepel is bezig met tips voor het versterken van jeugdbewegingen.

• Diversiteitsfiches. Wie vragen heeft over autisme, visuele beperking, gender, armoede, vluchtelingen … vindt op de website diversiteitsfiches met praktische tips. 
• Chiropoly. Een soort Monopoly waarbij je op een spelende manier leert hoe je jouw jeugdbeweging betaalbaar maakt en houdt. Stuur een mail naar diversiteit@chiro.be als je het spel wil lenen. 
• Kwartetspel ‘All Aboard’. Een handige manier om met de leiding over diversiteit te praten. Ontdek je werkpunten als jeugdbeweging en zoek uit hoe jullie deze kunnen versterken. Leen een exemplaar uit bij de Jeugddienst. 
• Traject op maat. Heb je vragen of nood aan ondersteuning op een bepaald vlak? Dat kan gaan over hoe je het best omgaat met een leid(st)er die een beperking heeft. Vraag gerust raad aan diversiteit@chiro.be.
• Chiro voor Chiro. Chirogroepen met een grote financiële pot houden dit solidariteitsfonds in stand. Andere Chirogroepen met veel leden die financiële problemen hebben, kunnen dit fonds gebruiken om materiaal voor hen te kopen. Stort een bijdrage of neem bij verdere vragen contact op met diversiteit@chiro.be.
• Iedereen mee op kamp. Help kwetsbare kinderen en jongeren door hen mee te nemen op kamp. Schrijf je in als Chiro, laat flyers aanmaken en kom op de website met andere deelnemende Chiro’s. Je mag ook ondersteuning aanvragen bij de koepel. 

Scouts en Gidsen Vlaanderen

De koepel Scouts en Gidsen Vlaanderen zet zich hard in om armoede te bestrijden. Ze bieden 4 formules aan:

• Lidgeld op maat. Gezinnen die het minder breed hebben, moeten minder lidgeld betalen bij de inschrijving. De Scouts beslist zelf wie er minder moet betalen.
• Fonds op maat. Ook bij betalende activiteiten kan Scouts en Gidsen Vlaanderen tussenkomen. De leidingsploeg moet hiervoor een aanvraag indienen bij de koepel. 
• Uniform op maat. Leden met verminderd lidgeld krijgen automatisch korting bij de aankoop van het uniform. Zo wordt het ook voor hen meer betaalbaar. 
• Verblijf op maat. De Scoutsgroep kan gebruikmaken van verschillende Hopper verblijven. Afhankelijk van het aantal leden of leiding met verminderd lidgeld, krijg je korting op je verblijf. 

Scouts en Gidsen Vlaanderen organiseert vormingen voor de leiding. Thema’s zijn verschillend en vind je op de website Scouts en Gidsen Vlaanderen. Ook organiseert de koepel bootcamps voor jongeren die de Scouts nog niet kennen. Heb je vragen over bovenstaande informatie? Mail dan naar diversiteit@scoutsengidsenvlaanderen.be.

De wekelijkse werking is voor kinderen in kwetsbare posities niet altijd haalbaar. Maar ze zijn wel enthousiast om eens op kamp te gaan, zonder lid te worden van de Scouts. Elk jaar is Scouts en Gidsen Vlaanderen op zoek naar gemotiveerde vrijwilligers die deze doelgroep een leuk open kamp willen bezorgen. Ben je geïnteresseerd of heb je vragen? Mail naar openkamp@scoutsengidsenvlaanderen.be.

De Uitwijker is een busje of bakfiets met spelmateriaal waarmee Scouts en Gidsen Vlaanderen naar pleintjes trekt om te spelen met de aanwezige kinderen of jongeren. Zo maken zij kennis met de Scouts en maakt de Scouts kennis met hen. Wil je graag zelf op stap? Dan mail je naar uitwijker@scoutsengidsenvlaanderen.be.

KSA Nationaal 

KSA Nationaal heeft een aantal hulpmiddelen om te werken rond diversiteit. 

• Infofiches. Wie vragen heeft over autisme, visuele beperking, gender, armoede, vluchtelingen … vindt op de website infofiches met praktische tips.
• Armoede afgetroefd. Ga op een interactieve manier op zoek naar de drempels binnen jouw jeugdwerking. Hierbij komen de 7 B’s aan bod: betaalbaarheid, bekendheid, begrijpbaarheid, bruikbaarheid, bereikbaarheid, beschikbaarheid en betrouwbaarheid. Leen het spel uit bij de Jeugddienst of vraag het aan bij de koepel. Mail naar info@ksa.be bij vragen. 

Tumult

Tumult zet in op ontmoeting over verschillende grenzen heen. Ze organiseren animatorcursussen, inleefreizen en kampen voor kinderen die anders niet op vakantie kunnen. Kinderen en jongeren met andere achtergronden leren hierbij van elkaar. Tumult zet zich in tegen pesten en stimuleert jongeren om hun mening te laten horen. 

De vormingen van Tumult zijn er voor iedereen. Ze weten ook veel over conflicten, pestgedrag en haatspraak. Contacteer hen via vorming@tumult.be als je een vorming wil volgen. 

Groep Intro

Groep Intro ondersteunt mensen in een kwetsbare toestand via tewerkstelling, vorming en coaching. Hierbij streeft het naar een inclusieve samenwerking. 

De organisatie is in meerdere steden actief. Zo heb je in Mechelen een plaats waar OKAN-jongeren kennismaken met vrijetijdsactiviteiten. OKAN-jongeren zijn nieuwkomers tussen de 12 en 18 jaar. Ze zijn vaak op zoek naar nieuwe vrienden en een plaats om hun Nederlands te oefenen. Geef deze jongeren een kans via ‘Iedereen mee op kamp’ of doe een activiteit met Groep Intro. 

J@M vzw 

J@M vzw organiseert huiswerkbegeleiding, naschoolse activiteiten, kampen … voor kinderen en tieners die maatschappelijk minder kansen krijgen om zich te ontplooien. Hoe deze ontmoeting loopt, bekijk je best per locatie en dan neem je contact op met de desbetreffende jeugdwerker. 

ROJM

ROJM is een jeugdcentrum dat structuur biedt aan jongeren. Er is huiswerkbegeleiding, naschoolse opvang en ze organiseren projecten rond werken en ondernemen. Ook zetten ze zich extra in voor meisjes. Op sommige momenten hebben zij het jeugdhuis voor zich alleen.

Komaf

Komaf wil meer jeugdwerk organiseren voor meer kinderen en jongeren. Op die manier willen ze de drempels naar vrije tijd verlagen. Ze verzamelen informatie en inspiratie rond verschillende thema’s. Denk maar aan armoede, gender, laagdrempelig jeugdwerk … Ook bieden ze vormingen aan. Bij vragen kan je Komaf contacteren. 

Komaf is een samenwerking tussen De Ambrassade, Bataljong, JINT en Kenniscentrum Kinderrechten. 

Welcome in Mechelen

Het belangrijkste doel van Welcome in Mechelen of WiM is ontmoeten. Ze organiseren activiteiten als dialoogmomenten, infoavonden, stadswandelingen, kookworkshops … Hierbij ontmoeten vluchtelingen of nieuwkomers de huidige Mechelaars en zo kunnen ze contacten leggen. 

Als jeugdwerker kan je bij WiM veel leren over communiceren met anderstaligen. Je helpt er ook nog eens vluchtelingen of nieuwkomers mee, mensen die de ouders kunnen zijn van potentiële nieuwe leden. 

Agentschap voor inburgering en integratie 

Het Agentschap voor inburgering en integratie of Agll zet zich in voor een samenleving waar iedereen gelijke kansen krijgt. Hierbij zijn ze: 

• Organisator van een inburgeringscursus voor nieuwkomers.
• Een hulp voor veel instanties zoals lokale besturen, organisaties en burgers. 
• Een ondersteuning voor verschillende mensen zodat ze een cursus volgen en Nederlands kunnen oefenen. 

Als jeugdbeweging kan je bij het Agll terecht voor al je vragen rond interculturele diversiteit. Als je nog meer wil weten, kan je een vorming volgen rond duidelijke taal en het communiceren met anderstaligen. Contacteer ellen.debroyer@integratie-inburgering.be.

Let op praktische drempels

Er zijn praktische drempels waardoor mensen zich niet inschrijven bij de jeugdbeweging. Probeer deze drempels te vermijden. 

Prijs 

Hebben je leden het moeilijk om het inschrijvingsgeld of het kampgeld te betalen? Geen nood. Wij bieden enkele oplossingen aan. 

Mutualiteit 

Elke mutualiteit geeft een tegemoetkoming aan ouders voor het inschrijvingsgeld, kampen en weekends. Ouders moeten daarvoor op de website van hun mutualiteit een papier downloaden en laten invullen door de jeugdbeweging als bewijs van deelname. 

Enkele jeugdbewegingskoepels ontwikkelden een eigen formulier voor tussenkomsten door mutualiteiten. Denk maar aan de KSA en de Chiro.

Fiscaal attest

Ouders kunnen een fiscaal attest indienen bij hun belastingaangifte. Op dit attest staat het geld dat de ouders betalen voor extra activiteiten zoals het jaarlijkse kamp. Het inschrijvingsgeld mag hierbij niet vermeld staan. Het bedrag van de extra activiteiten mogen de ouders aftrekken van de belastingen. 

Iedere jeugdbeweging krijgt de fiscale attesten van de Jeugddienst. Ze moeten de attesten zelf invullen en aan de ouders bezorgen. 

Hulplijnen 

Zijn bovenstaande tussenkomsten niet voldoende? Dan is er nog hulp mogelijk. Denk maar aan het ID-team in het Sociaal Huis. ID staat voor ‘info en doorverwijzing’. Dit team is makkelijk te bereiken en ze zoeken mee naar een oplossing. Dit zijn je opties: 

• Loop binnen tijdens de openingsuren. Het team helpt je meteen. 
• Mail naar socialedienst@mechelen.be. Je krijgt dezelfde dag of de dag nadien antwoord. 
• Bel naar het algemeen nummer 0800 20 800. 
• Ga naar het solidariteitsfonds van je eigen koepel. In elk geval bij Chiro en Scouts.

Weet je niet goed wat je moet doen? Contacteer dan de Jeugddienst via 015 29 78 95 of via jeugddienst@mechelen.be. We helpen je graag.

UiTPAS 

Elke jeugdbeweging kan zich aansluiten bij de UiTPAS. 

Gezinnen die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming, krijgen een gratis UiTPAS met kansentarief. Hierdoor betalen deze gezinnen bij alle UiTPAS-partners maar 20 % van het totale bedrag. Van het overige bedrag betalen wij 40 % en de jeugdbeweging betaalt ook 40 %. 

Elke jeugdbeweging kiest zelf om dit alleen in te voeren voor het inschrijvingsgeld of ook voor weekends, kampen of losse activiteiten. 

Om ervoor te zorgen dat jeugdbewegingen niet in financiële problemen komen, voerden we de 5 %-regel in. Als het aantal leden aan kansentarief 5 % is van het totaal aantal leden, dan betalen wij 80 % terug voor elk extra lid aan kansentarief boven de 5 %. 

Meer informatie vind je op de website van UiTPAS Mechelen of mail je vragen naar uitpas@mechelen.be.

Uniform 

Een uniform kost wel wat geld. Voor veel ouders is het niet makkelijk om in 1 keer zo’n groot bedrag te betalen. Verschillende jeugdbewegingen werken hieraan. Goede voorbeelden zijn: 

• Een tweedehandsaanbod van uniformen uitbouwen.
• Bij de jongste afdelingen maar een deel van het uniform verplichten zoals alleen een T-shirt of sjaaltje. 

Wil je graag zelf een tweedehandssysteem aanbieden, maar weet je niet waar te beginnen? Informeer je dan bij bevriende jeugdbewegingen die al ervaring hebben. 

Als het niet lukt, dan staat de Jeugddienst klaar om een systeem te helpen uitdenken. 

Inloopperiode nieuwe leden 

Niet elk kind vindt elke jeugdbeweging leuk. Twijfelende ouders hebben meer rust als hun kind een paar keer mag proberen voor ze lidgeld moeten betalen en een uniform kopen. Communiceer daarover ook duidelijk op je website.

Plaatsgebrek 

Zit je jeugdbeweging vol, maar wil je extra moeite doen voor gezinnen met kinderen met een migratieachtergrond? Denk dan eens aan bonusplaatsen. Wat dat is, kan je onderaan downloaden in een apart document.

Inspiratie

De Mechelse jeugdbewegingen bedenken interessante ideeën. Misschien ook iets voor jouw vereniging?

Minimum- en maximumprijs bij Chiro Libertus

Bij Chiro Libertus kiezen ouders hoeveel ze betalen om hun kind op kamp te sturen. Er is een minimumprijs en een maximumprijs opgelegd. Ze beslissen zelf welk bedrag tussen deze twee prijzen ze geven. 

Ook houden ze extra kampacties. Vanaf 3 kinderen krijgen gezinnen een korting. Ouders kunnen er ook voor kiezen om te kampsparen. Ze geven tijdens het jaar een bepaald bedrag aan de verantwoordelijke leiding. Die persoon houdt bij wie hoeveel betaalde. Dat bedrag gaat af van de kampprijs. Zo hoeven grote gezinnen niet in 1 keer veel betalen.

Bonusplaatsen bij Chiro Libertus

Chiro Libertus ligt in de diverse wijk Nekkerspoel. Toch weerspiegelt de leden- en leidingsgroep de diversiteit niet. Om die reden creëerde de leiding 2 bonusplaatsen per geboortejaar. Hiervoor nodigt de Chiro gezinnen uit om kennis te maken en eventueel de plaatsen in te vullen. De doelgroep van de actie zijn gezinnen uit de wijk en van niet-Belgische origine. 

Onthaal bij KSA Mechelen, Chiro Heffen en Chiro XL

Elke zaterdag staan er één of meerdere leiders aan de poort van KSA Mechelen. Zij heten de leden en ouders welkom.  

Bij Chiro Heffen en Chiro XL staat er elke week een volwassen begeleider aan de inkom als aanspreekfiguur. Zij hebben als extra troef dat de contactpersoon elke week dezelfde is. Bovendien staat de volwassen begeleider qua leeftijd en leefwereld dichter bij de ouders dan de leiding. Dat verlaagt de drempel om vragen te stellen over de werking. 

Tweedehandsuniformen bij Gidsen Parsifal 

In 2017 startten de gidsen van Parsifal met een tweedehandssysteem van uniformen. Iedereen kon te kleine uniformen binnenbrengen. Daar kwam veel antwoord op. Nadien hingen ze papieren op aan de poort dat ze nog steeds kleding accepteren. Regelmatig lanceren ze nieuwe oproepen. Goede en blijvende communicatie is belangrijk om van het systeem een succes te maken. De uniformpprijzen zijn dan 1/3 van de nieuwe prijs. 

Een mooi voorbeeld bij Gidsen Parsifal 

Elke leider krijgt wel eens te maken met ‘storend gedrag’ zoals agressie, ruziemaken, niet luisteren … Dit was ook zo bij Gidsen Parsifal. Na een tijdje was het niet meer houdbaar voor de groep. De leidster knutselde toen een boekje in elkaar waarin het kind dagelijks stempels kon verzamelen. 

Elke avond nam de leidster het meisje apart om de dag te bespreken. Voor elke dagactiviteit die goed verliep, kreeg ze een sticker. Als ze op het einde van het kamp een bepaald aantal stempels had, kreeg ze een klein cadeautje. Tijdens deze gesprekken liet de leidster vooral het meisje praten. Vaak wist ze zelf hoe ze zich had gedragen. Daardoor verbeterde haar gedrag tijdens het kamp. 

Samenwerking van Chiro XL met De Sibbe

Chiro XL werkt samen met De Sibbe, een huis voor begeleiding van jonge kinderen en hun ouders. De opvang in De Sibbe is tijdelijk. Aan het begin van elk Chirojaar beslissen de kinderen of ze deelnemen aan de Chiro. Chiro XL zorgt voor een financiële tegemoetkoming zodat ieder kind mee op kamp kan. 

Chiro Muizen neemt deel aan ‘Iedereen mee op kamp’

Chiro Muizen nam in de zomer van 2018 en 2019 deel aan het project ‘Iedereen mee op kamp’. Ze drukten flyers en legden contacten in de stad. Nieuwkomers kregen dan informatie over het kamp en ze stelden zelf ook vragen. Voordat ze op kamp vertrokken, kregen de kinderen de kans om te proberen op zondag. 

Beide zomers gingen er vier nieuwkomers mee. Hun Nederlands verbeterde tijdens het kamp en dat maakte het voor hen heel leerrijk. 

Persoonlijk contact met (nieuwe) ouders

Veel jeugdbewegingen zetten in op persoonlijk contact met ouders. Scouts Katrom en Chiro XL gaat in het begin van het werkjaar op huisbezoek bij leden. Zo leren de ouders de nieuwe leiding kennen. Scouts Heilig Kruis gaat zelfs maandelijks op huisbezoek, vooral in het begin van het jaar en voor het kamp en weekends. 

Andere jeugdbewegingen schrijven de leden persoonlijk in. Dat gebeurt in de lokalen zelf. Sommige doen dat na een activiteit, Scouts Gummarus en Gidsen OLV doen dat op een feestactiviteit. 

KSA Ter Hert en ChiroLibertus gaan enkel bij nieuwe leden op huisbezoek. Chiro Heffen gaat alleen bij de leden van de jongste afdeling op huisbezoek. 

Inschrijvingen voor weekends of voor het kamp vinden vooral plaats in de lokalen zelf. Ook daar mag je als ouder vragen stellen over de werking of om delicate informatie mee te geven.